Trump'ın NATO üzerinden şantajı... (Celalettin Can)

Kuzey Atlantik Antlaşması Örgütü (NATO), 1949 yılında kurulan ve 32 üye devletin oluşturduğu uluslararası bir siyasi ve askeri ittifaktır. Merkezi Brüksel’de bulunan bu emperyalist örgüt ABD başta olmak üzere, İngiltere, Fransa, Kanada'nın da dahil olduğu 12 Batılı kapitalist ülkenin atılımıyla askeri ittifak olarak kuruldu. Çok geçmedi, Türkiye de 1952 yılında NATO’ya katıldı.

NATO'da bizzat Amerika Başkanı Trump’tan kaynaklanan söylemlerin bir yanıyla söz konusu çöküntü sürecinin yansıması olarak okunduğunu belirterek konuya doğrudan girelim...

Tüccar Trump NATO’yu ilk tartışmaya açtığında paradan söz etmiş, Avrupalıların daha çok kaynak ayırmaları gerektiğini ileri sürmüştü. Trump İran ile süren savaşın mali yükünü bölüşmekten söz ediyordu. Öte yandan Avrupa'nın tutumu konuyu başka bir seviyeye taşıdı.

NATO'nun Avrupalı müttefikleri, ABD İran'a saldırdığında üslerinin kullanılmasına izin vermedi.

Çünkü NATO bir savunma paktıydı, üyesi olan herhangi bir ülkeye saldırı söz konusu değildi. Gerçi, eğer çıkarlarına uygun gelseydi, Avrupa hükümetlerinin kanımca NATO'nun bir savunma paktı olması olmasını çöpe atmaktan sakınmayacakları gerçeği geçmiş süreçlerde yaşanan deneyimlerle sabittir. Avrupa kamuoyunun ayakta olmasının, Avrupa'nın Amerika'ya karşı bu tutumu takınmasını kolaylaştırdığını da ifade edelim.

Geçtiğimiz günlerde ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Avrupa'da NATO misyonu için bulunan askerlerini geri çekeceklerini açıkladı. ABD'nin yaklaşımı şuydu:

NATO'nun bir savunma paktı olması benim için önemli değil. 5. maddenin canı cehenneme. NATO’da patron benim. Ben bir yere saldırıyorsam arkamdan geleceksiniz…

Bu şantaj tutmadı. Temmuz ayında NATO zirvesi Türkiye'de gerçekleşecek. Burada kozlar paylaşılacak, NATO'nun geleceği herhalde bir ölçüde netleşecektir. Ancak şu var; Avrupalılar kartı gördü. Uzun zamandır rafta bekleyen Avrupa ordusu projesinin raftan inmesinin koşulları ısınıyor. Fransa uzun zamandır bunda ısrar ediyor. II. Dünya Savaşı’nın yenilmişi Almanya silah kısıtlamalarını aşarak 100 milyar Euro’luk bir savunma bütçesi ayırdı. Eski dünyanın hemen hemen bütün kurumları ki buna NATO da dahil, çatırdıyor. Daha dar, daha güvenilir yeni ittifaklar ortaya çıkıyor.

NATO’suz Avrupa ve NATO’suz Amerika'yı düşünüyorum da ne iyi olurdu...

En azından hak, hukuk, adalet, toplumsal yaşam düzeyi ve büyük insanlık yükselişe geçerdi...

***

Atak Dergisi Notu: Makalelerde ifade edilen görüşler yazarını bağlar, Atak Dergisi’nin görüşlerini yansıtabileceği gibi yansıtmayabilir de.